Categoria: Storia Veneta

Storia Veneta

Ła łista de i dozi de ła Serenìsima

Poło Łusio Anafesto 697-717 Marseło Tegałian 717-726 Orso Ìpato 726-737 Diodato Ìpato 742-756 Gała Łupanio 756-757 Doménego Monegaro 757-764 Maurisio Galbajo 764-787 Zuane Galbajo 787-803 Obełero Antenoro 804-811 Anjeło Partesipasio 811-827 Zustinian Partesipasio 827-829 Zuane I Partesipasio 829-836 Piero Tradonigo 836-864 Orso I Partesipasio 864-881 Zuane II Partesipasio 881-887 Piero I Candian 887 Piero Tribun

Vai all'articolo »
Łinee storiogràfeghe

Ła antiga łengua veneta (2/4): VENETIA

VENETIA – El nome <<Venetia>> el vol dir łetaralmente <<de i Veneti>>. El tèrmene, un descritor zeogràfego co na orìzene ètnega da’l nome Veneti, el ga avudo storegamente par vero tre estension areałe e donca tri senjifegadi difarenti pa’l steso senjifegante. El primo storegamente el parla de <<Venetia>> cofà de tuta ła Rejon de insediamento

Vai all'articolo »
Storia Veneta

Ła stanpa in tera veneta (4/4): L’ACADEMIA ALDINA

1494: ACADEMIA ALDINA – l’Academia Aldina ła ze stà fondà inte’l 1494 da l’umanista e stanpador Aldo Manusio co’l fin de promóvar ła conosensa de ła cultura clàsega e traverso de ła stanpa de clàseghi greghi e łatini. Fursi ła gavéa sede in Canpo Manin, par serti invese ła jera so un pałaso in rio

Vai all'articolo »
Storia Veneta

Ła stanpa in tera veneta (3/4): ALDO MANUZIO

ALDO MANUZIO – L’è stà Aldo Manusio (Basian, Łasio, 1449 – Venesia 1515) uno de i primi editori in senso moderno de Europa. El studia łatin Roma e grego a Ferara co Varin da Verona. Inte’l 1490 el se trasferise a Venesia par preservar łetaradura e fiłozofìa grego-łatina co ła stanpa, sfrutando i priviłeji fornìi

Vai all'articolo »
Storia Veneta

Ła stanpa in tera veneta (2/4): ŁA CARTIERA DE VAS

ŁA CARTIERA DE VAS – Da’l ’400 ła Repùblega Veneta ła vede nàsar aziende agrìgołe e atività produtive in teraferma, cofà łe cartiere, che łe gavéa un bon marcà: ła Serenìsima e i vari enti rełijozi i ghe ne doparava tanti par ła burocrasìa aministradiva, in pì Venesia ła se inviava a deventar capitałe europea

Vai all'articolo »
Storia Veneta

Ła stanpa in tera veneta (1/4): ŁA MARCIANA

ŁA <<MARCIANA>> – Inte’l 1468, el cardinałe grego Besarion el ga desizo de donar ła só rancura granda de łibri, ospità inte’l Pałaso Dogałe soto ła cura de i Procuradori de San Marco. Par védar conpìo el projeto de na gran Biblioteca veneta, A se spetarà el Doze Andrea Griti che el ghe darà l’incargo

Vai all'articolo »
Storia Veneta

Veneto de mùzega e meteo (1/4): TORNADO

TORNADO – El tornado, o tronba de aria (o anca tórcoło, sion o bisineło), el ze un parigołozo fenòmano atmosfèrego che’l pol manifestarse anca in Veneto. De fati A se cata cazi resenti e pasadi de tornadi asè destrutivi. El stòrego Jacopo Filiasi el ne conta de do tùrbini che i gavéa colpìo ła łaguna

Vai all'articolo »
Storia Veneta

Academie agrarie venete (4/4): ŁEJE DE SETOR

Setenbre 1768, el Stato Veneto l’aprova, par ła prima volta inte ła só storia, ła łeje che reconose el primado de’l setor agrìgoło inte l’economìa de ła Repùblega : ‘ła baze fondamentałe de’l prinsipado, come el vardar łe tècneghe adate a ła bona despozision de ła natura, donca l’agricoltura ben fata, ła ze ła pì

Vai all'articolo »
Storia Veneta

Academie agrarie venete (3/4): PIETRO ARDUINO

Piero Arduin (Cavrin Veroneze 18 łujo 1728 – Pàdoa 13 apriłe 1805), agrònomo, botànego e naturałista. Stòrego custode de l’orto botànego de Padoa, el ze stà el primo a’l mondo a aver na càtedra de Agricoltura a l’univarsità de Padoa. Intra de łe tasche che el ga vudo, A ghe ze sta comisionà da’l Stato

Vai all'articolo »
Storia Veneta

Academie agrarie venete (2/4): SITÀ ACADÈMEGHE

Inte ‘sto parìodo cuà, co łe nove reforme e i finansiamenti, inte’l Stato Veneto, A ze stàe ativàe 19 academie agrarie, da Bèrgamo a ła Dalmasia. ‘Ste chi łe jera academie che za łe ezistéa ma che łe se ga dedegà drio man majormente a i studi agronòmeghi. Łe jera (in órdene alfabètego) l’Academia de

Vai all'articolo »