El Bucintoro e ła Sensa bis (4/4): FESTA DE ŁA SENSA

Ła zera na festa granda, che ła durava do setimane e ła zera conpanjà anca da na fiera co marcansìe e spetàcołi che i atirava parsone da onji banda. Inte’l dì de ła Sensa, A se fazeva na prosesion in Piasa San Marco, daspò el Doze, i dinjitari e i  òspiti i montava sù so’l …

Łezi de pìEl Bucintoro e ła Sensa bis (4/4): FESTA DE ŁA SENSA

El Bucintoro e ła Sensa bis (1/4): EL BUCINTORO

El primo Bucintoro, recordà pa’l só splendor el ze cueło inaugurà soto el dogado de Andrèa Griti (1523-1538). Sensa remi, ła venjeva tirà da altre inbarcasion. A bordo A ghe jera su par zo 168 remadori a i scalmi, 40 reserve, na serie variàbiłe de proti e caimastri, comandà da’l màsemo raprezentador de l’Arsenałe, el …

Łezi de pìEl Bucintoro e ła Sensa bis (1/4): EL BUCINTORO

El Bucintoro e ła Sensa (1/4): EL BUCINTORO

El nome “Bucintoro” el vien da’l venesian “burcio de oro“, l’antiga inbarcasion piata doparà in łaguna par portar marcansìe, prezente anca inte i diari de’l Marin Sanudo. ‘Sta inbarcasion ła zera doparà da’l Doze solche par ła seremonia de’l Spozałisio de’l mar inte ła festa de ła Sensa. Pa’l resto de l’ano ła restava inte …

Łezi de pìEl Bucintoro e ła Sensa (1/4): EL BUCINTORO

Veneta matemàtega (4/4): SETENBRE/4 – Un evento: "L'ARTE DE L'ABBACO"

“L’Arte de l’abbaco” – Inte l’ano 1478, a Trevizo, el ze stà dà fora “L’Arte de l’abbaco”, a dir el pì antigo manuałe de aritmètega publegà a stanpa in Ocidente e un tra i primi testi sientìfeghi stanpài in Europa. El ze anca conjosesto co’l nome de “l’Aritmètega de Trevizo”. El ze on manuałe pràtego …

Łezi de pìVeneta matemàtega (4/4): SETENBRE/4 – Un evento: "L'ARTE DE L'ABBACO"

Veneta matemàtega (3/4): JÀCOPO FRANSESCO RICATI

JÀCOPO FRANSESCO RICATI – (Venesia, 1676 – Trevizo, 1754) el ze stà un inportante matemàtego veneto, pare de Zordan Ricati za łu matemàtego, fìzego e architeto. Jàcopo Ricati el se ga inpiegà par studiar in partegołare l’idrodinàmega traverso de łe fòrmułe de ła mecànega newtoniana. A ghe ze stà parfin oferta ła presidensa de l’Academia …

Łezi de pìVeneta matemàtega (3/4): JÀCOPO FRANSESCO RICATI

Veneta matemàtega (2/4): ŁUNA

ŁUNA – Inte’l satèłite naturałe de ła Tera A ghe ze du crateri dedegài a parsonałità venete sèłebre par el contribudo che łe ga łasà inte ła siensa. El cratere “Fracastoro” el ze dedegà a Ziròłamo Fracastoro (Verona, 1476 – Afi, 1553) a dir un mèdego, fiłòzofo, astrònomo, jeògrafo e łetarà veneto, considarà cofà un …

Łezi de pìVeneta matemàtega (2/4): ŁUNA

Veneta astronomìa (1/4): PARAŁASE

PARAŁASE – Galileo Galilei, toscan, el ze stà el primo a doparar el tełescopio par finałità de studio astronòmego. El ze stà łu che’l el ga vołesto ciamarlo co un tèrmene pì popołar: “canociałe”. Defati, par Galilei ła siensa ła gavéa da poderse capir da tuti, parché l’espariensa enpìrega ła jera na roba che tuti …

Łezi de pìVeneta astronomìa (1/4): PARAŁASE

Modeło de produsion (4/4): DA'L CADORE A ŁA ŁAGUNA

DA’L CADORE A ŁA ŁAGUNA – Le foreste de’l Cansejo, de la Valvizdende, de l’Auronthan, de l’Anpethan, de la Val de Tholdo e de l’Alto Agordin le era la gran richetha de la zona de’l belumat. Łe lenje oltra che èsar sfrutà in loco par caze, dighe e pont, le era dimandà anca inte le …

Łezi de pìModeło de produsion (4/4): DA'L CADORE A ŁA ŁAGUNA

Modeło de produsion (3/4): ARSENAŁOTI

ARSENAŁOTI – Inte ła Serenìsima Repùblega Veneta i arsenałoti i jera na corporasion de miłitari-oparài inpiegài inte l’Arsenałe de Venesia, costituìo inte’l XII sècoło co l’acorpamento e ła statałizasion de łe atività de cantierìstega navałe. I minbri de ‘sto corpo sosiałe i gaveva ła custodia de l’Arsenałe e i abitava pardepì inte łe só visinanse. …

Łezi de pìModeło de produsion (3/4): ARSENAŁOTI

Modeło de produsion (2/4): ARSENAL DE'L STATO

ARSENAL DE’L STATO VENETO – Antigo conpleso de cantieri navałi e ofisine che’l costituise na parte tanto esteza de ła sità insułar de Venesia, verso matina. El ze stà el cor de l’industria navałe venesiana a tacar da’l XII sècoło e’l ze łigà a’l parìodo pì flòrido de ła vita de ła Repùblega Veneta. Grasie …

Łezi de pìModeło de produsion (2/4): ARSENAL DE'L STATO