De łà da l'Osèano (4/4): TRIŁENGUIZMO E COOFISIAŁIZASION

TRIŁENGUIZMO E COOFISIAŁIZASION – A Ivorá A se parla cuatro łengue. I emigradi de fine Otosento e primi Novesento da ła Venetia i se ga portà drio łe do łengue stòreghe pì grande: el veneto e el furlan. Ła majoransa de ła popołasion ła conose el veneto, parlà in variante braziłiana, e cheła parte de …

Łezi de pìDe łà da l'Osèano (4/4): TRIŁENGUIZMO E COOFISIAŁIZASION

De łà da l'Osèano (3/4): PATRIARCA VENETO (E PO' PAPA)… IN BRAZIŁE

PATRIARCA VENETO (E PO’ PAPA) … IN BRAZIŁE – El Patriarca de ła Venesia, Albino Luciani, de orìzene cadorina, a inisio novenbre de’l 1975 el ze stà in vìzita pastorałe a Ivorá, che ła jera l’antiga “Nova Ùdine”, in Braziłe, rendesta flòrida, siben picenina, da emigradi veneti-furlani. El só pasajo el ze testimonià anca da …

Łezi de pìDe łà da l'Osèano (3/4): PATRIARCA VENETO (E PO' PAPA)… IN BRAZIŁE

De łà da l'Osèano (2/4): IVORÁ (NOVA ÙDINE)

IVORÁ (NOVA ÙDINE) – El 14 de otobre de’l 1901 el ze stà el dì de batezo de “Nova Ùdine”, inte’l teritorio de’l Rio Grande do Sul, in Braziłe. Ła comunità ła zera za nasesta inte’l 1883 rento ła zona de ła cusì ciamada “Quarta Colônia” come distreto nord de ła sitadina de Silveira Martins. …

Łezi de pìDe łà da l'Osèano (2/4): IVORÁ (NOVA ÙDINE)

De łà da l'Osèano (1/4): TAŁIAN (VENETO BRAZIŁIAN)

TAŁIAN (VENETO BRAZIŁIAN) – I desendenti de imigrài da l’Itałia, tra de łori i se dize “taliani”, gavendo emigrà da varie rejon de’l Renjo de l’Itałia. Par estension, inte i primi ani ’90 de’l Novesento un grupo de intełetuałi el ga tacà ciamarghe “talian” anca a ła łengua che i parla. Par vero, tuti i …

Łezi de pìDe łà da l'Osèano (1/4): TAŁIAN (VENETO BRAZIŁIAN)

Veneta astronomìa (4/4): 20 OTOBRE 2018

El 20 otobre 2018 – A ze stà łansià inte’l spasio ła mision de esplorasion de’l pianeta Mercurio denominà “BepiColombo” da’l nome de’l sèłebre astrofìzego veneto Bepi Cołonbo. Ła mision ła ze mesa sù da l’Ajensìa Spasiałe Eoropèa (ESA) in cołaborasion co l’Ajensìa Spasiałe Japoneze (JAXA). Ła mision ła se fonda so do sonde che …

Łezi de pìVeneta astronomìa (4/4): 20 OTOBRE 2018

Veneta astronomìa (3/4): BEPI COŁONBO

BEPI COŁONBO – (Padoa, 1920 – Padoa, 1984) el ze stà on matemàtego, fìzego, astrònomo e inzenjer veneto, soranomenà “el mecànego de’l sieło”. El se ga łaureà inte’l 1944 in matemàtega, darente l’Univarsità de Pava e, a partir da i ani ’60, el ga scumisià on parìodo łongo de cołaborasion co ła NASA in Merica. …

Łezi de pìVeneta astronomìa (3/4): BEPI COŁONBO

Veneta astronomìa (2/4): ALTOPIAN DE I SETE COMUNI

ALTOPIAN DE I SETE COMUNI (Venetia) – Inte el Altopian A se cata l’Oservadorio Astrofìzego de Aziago, che’l ze on oservadorio astronòmego de proprietà de l’Univarsità de Pava e che’l ze jestìo da’l Dipartimento de Fìzega e Astronomìa de ła stesa. El ze stà fato sù inte’l 1942 co l’instałasion de cuel che, inte i …

Łezi de pìVeneta astronomìa (2/4): ALTOPIAN DE I SETE COMUNI

Daniele Manin e el clima culturałe federałista de’l 1848

A vien chive reportài tre pasi da’l contribudo de G. L. Fontana inte ła Storia de ła cultura veneta in mèrito a łe finałità e a łe spinte ideołòzeghe de i promodori de ła revołusion de’l ’48-’49 Venesia. Inte’l sìrcoło intełetuałe de Nicolò Tommaseo, a łe razon eminentemente culturałe e profesionałe de’l Romanin A se …

Łezi de pìDaniele Manin e el clima culturałe federałista de’l 1848