El Bucintoro e ła Sensa bis (2/4): CANAL DE ŁEME

So’l Canal de Łeme el mar el ga na profondità de 20-30 metri e ła partegołarità de ‘sto canałe ła ze che inte łe do sponde, par via de na espozision difarente a’l sołe, A ghe ze tipi difarenti de piante: so cueła a nord verso de Orsera A ghe ze zinestre, éłezi e łentisci, …

Łezi de pìEl Bucintoro e ła Sensa bis (2/4): CANAL DE ŁEME

El "Péso", clasifegasion e nome veneto (4/4): ŁA PIANTA

ŁA PIANTA – ła fiorise in apriłe-majo. El produze dełe infioresense mascołine (microsporòfiłi) de cołor załeto ciaro, e dełe infioresense femenine (macrosporòfiłi) de cołor roso che daspò łe deventarà penje e, difarente a l’abeso, łe cascarà zó intiere. Un péso el va in frutifegasion daspò 20-50 ani. A ze costumansa picar rame de Péso in …

Łezi de pìEl "Péso", clasifegasion e nome veneto (4/4): ŁA PIANTA

El "Péso", clasifegasion e nome veneto (3/4): CARL VON LINNÉ

CARL VON LINNÉ – (Råshult, 23 majo 1707 – Uppsala, 10 zenaro 1778, Carlo Linneo inte i testi itałiani) el ze sta un mèdego, botànego e naturałista Svedeze. El ze el pare de ła clasifegasion sientìfega de i èsari viventi. Inte ła nomenclatura binomia de’l Péso, A caten a ła fin de’l nome sientìfego Picea …

Łezi de pìEl "Péso", clasifegasion e nome veneto (3/4): CARL VON LINNÉ

El "Péso", clasifegasion e nome veneto (2/4): EL PÉSO

EL PÉSO – el ze na conìfara asà frecuente nte łe nostre montanje e in tuto l’arco alpin. Un destermìnio de ètari dedegà a ła selvicoltura el ze in Rusia. Łe condision otimałe el łe ga tra i 1200 e i 1800 metri de altitùdene. Ła gran prezensa nte łe nostre montanje ła ze dovùa …

Łezi de pìEl "Péso", clasifegasion e nome veneto (2/4): EL PÉSO

El "Péso", clasifegasion e nome veneto (1/4): PICEA ABIES

PICEA ABIES (L) H.Karst..– Fameja Pinaceae. El vien falsamente ciamà “Abete Roso” drio el corespondente in itałian, o pezo ancora Pino, in realtà el nome comun pì coreto el ze propio cueło veneto: Péso (o anca “péth”, inte’l bełumat, par ezenpio), fazendo łu parte de’l zènare Picea. A dirla justa in itałian el ghe ze …

Łezi de pìEl "Péso", clasifegasion e nome veneto (1/4): PICEA ABIES

El róvare (4/4): EL RÓVARE

EL RÓVARE – el zera na pianta tanto cara a ła Repùblega Veneta tanto da sotopónar a reserva tuti i róvare, ma anca cheł’altre cuerce, par ła cantierìstega pùblega, par ezenpio el bosco de’l Montel ‘ntel Trevizan, el ze sta bandìo e dełineà i tèrmeni par èsar de escluzivo utiłizo de l’Arsenal ndove che i …

Łezi de pìEl róvare (4/4): EL RÓVARE

El róvare (2/4): ŁA QUERCUS PETRAEA

ŁA QUERCUS PETRAEA – ła ze na pianta sparpanjà un fià dapartuto ‘nte łe nostre cołine e ła vive so na fasa climàtega simiłe a n’altro só parente, el Castanjaro (Castanea sativa), ła apresa un teren co substrato àsido e ła tòłera anca perìodi łonghi de seco avendo łe raize che łe łaora zó profondo. …

Łezi de pìEl róvare (2/4): ŁA QUERCUS PETRAEA

El róvare (1/4): QUERCUS PETRAEA

QUERCUS PETRAEA (Mattuschka) Liebl. – El Róvare (Quercus petraea), fameja de łe Fagaceae, pianta inportante par i utiłizi artezanałi sia da un ponto de vista sacrałe sora de tuto par i Sinbri. A se dizea che inte onji contrada i gavese un Róvare ndove che se se radunava anca par ocazion pùbleghe. El ze una …

Łezi de pìEl róvare (1/4): QUERCUS PETRAEA

Ła dea e i culti veneti antighi (3/4): ŁA DEA VENETA

DEA VENETA – A ła jera ła Dea de ła natura, de i flusi, de ła fecondità e de ła sałude de òmeni e animałi, venarà da i antighi Veneti. A ła venjéa senpre raprezentà cofà fegura feminina, vestìa co’l tìpego costume veneto ricamente decorà: còtoła beła anpia, sinturon vistozo in vita, stivałi e caveji …

Łezi de pìŁa dea e i culti veneti antighi (3/4): ŁA DEA VENETA

Ła dea e i culti veneti antighi (2/4): SANTUARI VENETI

SANTUARI VENETI – I santuari veneti i jera łoghi de culto sénplisi, indove ch’A se venarava i łe Divinità, e scuazi senpre i jera in canpo verto, rento boschi sacri, fora da i spasi abitài visin a rivi, łagheti, o sorzente de fiumi. Ła cołocasion de łe aree sacre visin a rivi o a sorzente …

Łezi de pìŁa dea e i culti veneti antighi (2/4): SANTUARI VENETI