El Carnevałe (3/4): PANTAŁON

PANTAŁON – Màscara venesiana par definision, el conparise a Venezia verso ła metà de’l Sincuesento, ciapando ła forma de’l tìpego mercante vecio, avaro e łusuriozo.

El nome el vien da ła łetura veneta de’l nome de’l santo “San Pantałeon”, par evanesensa fonètega de ła L (che defati A scrivemo modernamente “Ł”).

Ła só orìzine comediałe efetiva ła par aver raiza inte’l parsonajo de’l Manjìfego, che’l resitava inte łe piase rente de’l servo Zani, co contrasti còmeghi che drioman i concuista i primi palchi de ła Comedia inprovizada o de l’Arte. I primi tenpi el se fa vanti come un vecio visiozo che el sidia łe zovanete inamoràe, łe cortezane, ma sora de tuto łe servete.

Sendo una de łe màscare pì łonzeve, A ło catemo fin da ła nàsita stesa de ła Comedia e ło vedemo traversar scuazi tri sècołi de storia teatrałe. El sùpara a pieni voti anca ła reforma de ła comedia de Goldoni, perdendo parò el só aspeto fursi pì stranbo par conformarse a na fegura pì teatralmente còmoda de’l pare ruspio, peocio e conservador de I rùsteghi e de’l Sior Tòdaro brontołon.

~

Da’l Łunaro Veneto 2019, Febraro in 4 artìgołi:

  • ZENARO/1 – Na paroła: MÀSCARA
  • ZENARO/2 – Un posto: EL REDOTO
  • ZENARO/3 – Un parsonajo: PANTAŁON
  • ZENARO/4 – Un evento: FESTEJAMENTI DE CARNEVAŁE
Dizitałizasion de’l testo de Febraro 2019 de’l Łunaro Veneto 2019.
Reprodusion autorizà da Academia de ła Bona Creansa