Veneto de mùzega e meteo (1/4): TORNADO

TORNADO – El tornado, o tronba de aria (o anca tórcoło, sion o bisineło), el ze un parigołozo fenòmano atmosfèrego che’l pol manifestarse anca in Veneto. De fati A se cata cazi resenti e pasadi de tornadi asè destrutivi. El stòrego Jacopo Filiasi el ne conta de do tùrbini che i gavéa colpìo ła łaguna …

Łezi de pìVeneto de mùzega e meteo (1/4): TORNADO

Academie agrarie venete (4/4): ŁEJE DE SETOR

Setenbre 1768, el Stato Veneto l’aprova, par ła prima volta inte ła só storia, ła łeje che reconose el primado de’l setor agrìgoło inte l’economìa de ła Repùblega : ‘ła baze fondamentałe de’l prinsipado, come el vardar łe tècneghe adate a ła bona despozision de ła natura, donca l’agricoltura ben fata, ła ze ła pì …

Łezi de pìAcademie agrarie venete (4/4): ŁEJE DE SETOR

Academie agrarie venete (3/4): PIETRO ARDUINO

Piero Arduin (Cavrin Veroneze 18 łujo 1728 – Pàdoa 13 apriłe 1805), agrònomo, botànego e naturałista. Stòrego custode de l’orto botànego de Padoa, el ze stà el primo a’l mondo a aver na càtedra de Agricoltura a l’univarsità de Padoa. Intra de łe tasche che el ga vudo, A ghe ze sta comisionà da’l Stato …

Łezi de pìAcademie agrarie venete (3/4): PIETRO ARDUINO

Academie agrarie venete (2/4): SITÀ ACADÈMEGHE

Inte ‘sto parìodo cuà, co łe nove reforme e i finansiamenti, inte’l Stato Veneto, A ze stàe ativàe 19 academie agrarie, da Bèrgamo a ła Dalmasia. ‘Ste chi łe jera academie che za łe ezistéa ma che łe se ga dedegà drio man majormente a i studi agronòmeghi. Łe jera (in órdene alfabètego) l’Academia de …

Łezi de pìAcademie agrarie venete (2/4): SITÀ ACADÈMEGHE

Academie agrarie venete (1/4): ACADEMIE AGRARIE

ACADEMIE AGRARIE- Nte i ùltemi 30 ani de vita, ła Repùblega Veneta ła ze ndà restaurar cuel che revardava el setor agrìgoło, parsepindo cuełe che łe jera łe dificoltà grave de mancansa de dezviłupo. Łe Academie, in orìjine, łe jera pì che altro de caràtere łeteràrio e asà inpermeàbiłe a łe idèe nove de’l sècoło, …

Łezi de pìAcademie agrarie venete (1/4): ACADEMIE AGRARIE

Ła Marca Zojoza (2/4): FONTANA DE ŁE TETE

FONTANA DE ŁE TETE – Ła ze na antiga fontana de prìa situada a Trevizo. Ła ze stà scolpìa a l’época de ła Repùblega Veneta, inte l’ano 1559, so órdene de’l podestà Alvise da Ponte, par festejar ła fine de na forte arsura che ła gavéa colpìo ła Marca Trevizana. Fin a’l 1797, in onor …

Łezi de pìŁa Marca Zojoza (2/4): FONTANA DE ŁE TETE

El Bucintoro e ła Sensa bis (4/4): FESTA DE ŁA SENSA

Ła zera na festa granda, che ła durava do setimane e ła zera conpanjà anca da na fiera co marcansìe e spetàcołi che i atirava parsone da onji banda. Inte’l dì de ła Sensa, A se fazeva na prosesion in Piasa San Marco, daspò el Doze, i dinjitari e i  òspiti i montava sù so’l …

Łezi de pìEl Bucintoro e ła Sensa bis (4/4): FESTA DE ŁA SENSA

El Bucintoro e ła Sensa bis (3/4): PIERO ORSÈOŁO II

El dì de ła Sensa de’l 1000, el Doze co el juto de Bazełio el ze partìo par ła só inpreza pì granda, sełebrada inte i sècołi co ła festa de ła Sensa. Chel dì łà el ze partìo da Equilium (Jèzoło) co na flota granda asà contro de i pirati Narentani che i infestava …

Łezi de pìEl Bucintoro e ła Sensa bis (3/4): PIERO ORSÈOŁO II

El Bucintoro e ła Sensa bis (1/4): EL BUCINTORO

El primo Bucintoro, recordà pa’l só splendor el ze cueło inaugurà soto el dogado de Andrèa Griti (1523-1538). Sensa remi, ła venjeva tirà da altre inbarcasion. A bordo A ghe jera su par zo 168 remadori a i scalmi, 40 reserve, na serie variàbiłe de proti e caimastri, comandà da’l màsemo raprezentador de l’Arsenałe, el …

Łezi de pìEl Bucintoro e ła Sensa bis (1/4): EL BUCINTORO

El Bucintoro e ła Sensa (4/4): FESTA DE ŁA SENSA

Ła festa de ła Sensa (Asension) ła jera ła festa pì inportante de ła Repùblega Veneta, in onor de ła vitoria de l’ano 1000 contro i pirati, che ła ga de fato verto ła via a ła Repùblega par espàndar i só comersi e deventar na potensa so’l mar. Ła spedision ła zera partìa el …

Łezi de pìEl Bucintoro e ła Sensa (4/4): FESTA DE ŁA SENSA