Academie agrarie venete (4/4): ŁEJE DE SETOR

Setenbre 1768, el Stato Veneto l’aprova, par ła prima volta inte ła só storia, ła łeje che reconose el primado de’l setor agrìgoło inte l’economìa de ła Repùblega : ‘ła baze fondamentałe de’l prinsipado, come el vardar łe tècneghe adate a ła bona despozision de ła natura, donca l’agricoltura ben fata, ła ze ła pì …

Łezi de pìAcademie agrarie venete (4/4): ŁEJE DE SETOR

Academie agrarie venete (3/4): PIETRO ARDUINO

Piero Arduin (Cavrin Veroneze 18 łujo 1728 – Pàdoa 13 apriłe 1805), agrònomo, botànego e naturałista. Stòrego custode de l’orto botànego de Padoa, el ze stà el primo a’l mondo a aver na càtedra de Agricoltura a l’univarsità de Padoa. Intra de łe tasche che el ga vudo, A ghe ze sta comisionà da’l Stato …

Łezi de pìAcademie agrarie venete (3/4): PIETRO ARDUINO

Academie agrarie venete (2/4): SITÀ ACADÈMEGHE

Inte ‘sto parìodo cuà, co łe nove reforme e i finansiamenti, inte’l Stato Veneto, A ze stàe ativàe 19 academie agrarie, da Bèrgamo a ła Dalmasia. ‘Ste chi łe jera academie che za łe ezistéa ma che łe se ga dedegà drio man majormente a i studi agronòmeghi. Łe jera (in órdene alfabètego) l’Academia de …

Łezi de pìAcademie agrarie venete (2/4): SITÀ ACADÈMEGHE

Academie agrarie venete (1/4): ACADEMIE AGRARIE

ACADEMIE AGRARIE- Nte i ùltemi 30 ani de vita, ła Repùblega Veneta ła ze ndà restaurar cuel che revardava el setor agrìgoło, parsepindo cuełe che łe jera łe dificoltà grave de mancansa de dezviłupo. Łe Academie, in orìjine, łe jera pì che altro de caràtere łeteràrio e asà inpermeàbiłe a łe idèe nove de’l sècoło, …

Łezi de pìAcademie agrarie venete (1/4): ACADEMIE AGRARIE

El Bucintoro e ła Sensa bis (4/4): FESTA DE ŁA SENSA

Ła zera na festa granda, che ła durava do setimane e ła zera conpanjà anca da na fiera co marcansìe e spetàcołi che i atirava parsone da onji banda. Inte’l dì de ła Sensa, A se fazeva na prosesion in Piasa San Marco, daspò el Doze, i dinjitari e i  òspiti i montava sù so’l …

Łezi de pìEl Bucintoro e ła Sensa bis (4/4): FESTA DE ŁA SENSA

El Bucintoro e ła Sensa bis (1/4): EL BUCINTORO

El primo Bucintoro, recordà pa’l só splendor el ze cueło inaugurà soto el dogado de Andrèa Griti (1523-1538). Sensa remi, ła venjeva tirà da altre inbarcasion. A bordo A ghe jera su par zo 168 remadori a i scalmi, 40 reserve, na serie variàbiłe de proti e caimastri, comandà da’l màsemo raprezentador de l’Arsenałe, el …

Łezi de pìEl Bucintoro e ła Sensa bis (1/4): EL BUCINTORO

El Bucintoro e ła Sensa (1/4): EL BUCINTORO

El nome “Bucintoro” el vien da’l venesian “burcio de oro“, l’antiga inbarcasion piata doparà in łaguna par portar marcansìe, prezente anca inte i diari de’l Marin Sanudo. ‘Sta inbarcasion ła zera doparà da’l Doze solche par ła seremonia de’l Spozałisio de’l mar inte ła festa de ła Sensa. Pa’l resto de l’ano ła restava inte …

Łezi de pìEl Bucintoro e ła Sensa (1/4): EL BUCINTORO

Veneta matemàtega (4/4): SETENBRE/4 – Un evento: "L'ARTE DE L'ABBACO"

“L’Arte de l’abbaco” – Inte l’ano 1478, a Trevizo, el ze stà dà fora “L’Arte de l’abbaco”, a dir el pì antigo manuałe de aritmètega publegà a stanpa in Ocidente e un tra i primi testi sientìfeghi stanpài in Europa. El ze anca conjosesto co’l nome de “l’Aritmètega de Trevizo”. El ze on manuałe pràtego …

Łezi de pìVeneta matemàtega (4/4): SETENBRE/4 – Un evento: "L'ARTE DE L'ABBACO"

Veneta matemàtega (3/4): JÀCOPO FRANSESCO RICATI

JÀCOPO FRANSESCO RICATI – (Venesia, 1676 – Trevizo, 1754) el ze stà un inportante matemàtego veneto, pare de Zordan Ricati za łu matemàtego, fìzego e architeto. Jàcopo Ricati el se ga inpiegà par studiar in partegołare l’idrodinàmega traverso de łe fòrmułe de ła mecànega newtoniana. A ghe ze stà parfin oferta ła presidensa de l’Academia …

Łezi de pìVeneta matemàtega (3/4): JÀCOPO FRANSESCO RICATI

Veneta matemàtega (2/4): ŁUNA

ŁUNA – Inte’l satèłite naturałe de ła Tera A ghe ze du crateri dedegài a parsonałità venete sèłebre par el contribudo che łe ga łasà inte ła siensa. El cratere “Fracastoro” el ze dedegà a Ziròłamo Fracastoro (Verona, 1476 – Afi, 1553) a dir un mèdego, fiłòzofo, astrònomo, jeògrafo e łetarà veneto, considarà cofà un …

Łezi de pìVeneta matemàtega (2/4): ŁUNA