Francesco Arfieri (2/2)

ŁA TRATADÌSTEGA – Arfieri el ga łasà un rico corpus de ovre so ła scrimia, ben cuatro, scrivesto intieramentre in fiorentin e dedegà a Lodovigo e Martin Vidman, menbri de ła omònema fameja de orìzene austrìaga, da poco inte’l patrisiado veneto e che ła se gaveva inpenjà so na intaresante canpanja de mesenadizmo.
El primo testo de Arfieri, Ła Bandiera, el ze de’l 1638, e el trata de ezersitasion par zbandieradori, soè na atività considarà a’l tenpo propedèutega a’l bon manizo de łe arme. El testo el ze doparà uncora deso par l’aprendimento de ‘sta arte e onji cavédoło l’è coredà da fegure demostradive. Arfieri el ghe ga dà a łe stanpe na nova varsion inte el 1641 co la zonta de Ła Pica, indove che el trata de’l manizo de ‘sta sudita arma in asta. Ła zonta ła ze pì curta e ła oclude dódaze fegure par sédaze cavédoli.
El segondo łaoro de Arfieri el ze Ła Scrimia de’l 1640 che el ndarà publegar da novo inte’l 1653 co ła zonta de na sesion dedegà a el spadon a do man. El nome de ‘sto tratado el ze Ła arte de’l pułito manizar ła spada co ła zonta de’l spadon, che ła ze ła ovra mazor de’l maistro pavan. El tratado el ze despartìo in do łibri par otantacuatro cavédołi: sesantratrè so’l primo e vintiun so’l segondo. Łe tołete feguràe łe ze sincuantacuatro, cuełe de’l primo łibro łe ze insize so’l rame da ła Scola de Callot; łe ze da’l bon preziévołe e de gran intarese etnogràfego za che łe mostra łe pozidure e i costumi siesenteschi. In ‘sto tratado Arfieri el se łasa ndar a considerasion psicołòzeghe so ła sorta carateriałe de l’aversaro e donca so’l mejo modo par sfrontarlo, parmetendo de insinuarse inte ła mente de un omo de’l tenpo. El manizo de ła spada l’è tratà in modo conpleto, anca in conbinada co altre arme, ma ła vera inovasion portà da Arfieri ła consta so ła descrision de na nova vardia, soè ła cuinta e so ła zonta de’l spadon. Ła cuinta vardia, che el ła ciama anca mista, ła ze na poza da dueło che ła parmete de sfadigarse manco de st’altre e che ła finise par èsar, donca, vantajoza.
El tratado so’l spadon, invese, l’è inportante sendo el pì resente, el pì conpleto e anca el testo pì sità in materia de spada a do man.