Categoria: Tera Veneta

Flora

Tilia cordata (2/4): COMUNI CO’L TEJO

Ła ze na pianta tìpega europèa, da nialtri A ła se cata inte ła fasa che ła va da’l Castanjaro a’l Fagaro donca so na fasa cołinare pì fresca co prediłesion par ła mezonbra, no ła ze tanto frecuente inte i boschi. In pianura el Tejo no el se cata inte’l só anbiente naturałe, i

Vai all'articolo »
Flora

Tilia cordata (1/4): TEJO

Tilia cordata Mill. Fameja Malvaceae. In Veneto “tejo” o anche “tijo” (“tiglio” in itałian). Pianta a foja che casca, asà łonzeva (ła pol vivar anca pì de 250 ani) e che tanto ła riva alta (anca 25 metri) cuanto che ła ga na raiza rezistente e fisa soto tera. El nome de’l zènare Tilia el

Vai all'articolo »
Flora

El Bucintoro e ła Sensa bis (2/4): CANAL DE ŁEME

So’l Canal de Łeme el mar el ga na profondità de 20-30 metri e ła partegołarità de ‘sto canałe ła ze che inte łe do sponde, par via de na espozision difarente a’l sołe, A ghe ze tipi difarenti de piante: so cueła a nord verso de Orsera A ghe ze zinestre, éłezi e łentisci,

Vai all'articolo »
Natura Veneta

El Bucintoro e ła Sensa (2/4): CANAL DE ŁEME

El canale de Łeme, el ze el fiordo pì grando de l’Adriàtego. El se cata inte ła parte sentro meridionałe de l’Istria e presizamente tra Orsera e Rovinjo. El ze łongo scuazi 13 km e łargo 600 metri e el ze in realtà ła parte somersa de na vałe càrsega co łe coste in parte

Vai all'articolo »
Flora

El "Péso", clasifegasion e nome veneto (4/4): ŁA PIANTA

ŁA PIANTA – ła fiorise in apriłe-majo. El produze dełe infioresense mascołine (microsporòfiłi) de cołor załeto ciaro, e dełe infioresense femenine (macrosporòfiłi) de cołor roso che daspò łe deventarà penje e, difarente a l’abeso, łe cascarà zó intiere. Un péso el va in frutifegasion daspò 20-50 ani. A ze costumansa picar rame de Péso in

Vai all'articolo »
Flora

El "Péso", clasifegasion e nome veneto (3/4): CARL VON LINNÉ

CARL VON LINNÉ – (Råshult, 23 majo 1707 – Uppsala, 10 zenaro 1778, Carlo Linneo inte i testi itałiani) el ze sta un mèdego, botànego e naturałista Svedeze. El ze el pare de ła clasifegasion sientìfega de i èsari viventi. Inte ła nomenclatura binomia de’l Péso, A caten a ła fin de’l nome sientìfego Picea

Vai all'articolo »
Flora

El "Péso", clasifegasion e nome veneto (2/4): EL PÉSO

EL PÉSO – el ze na conìfara asà frecuente nte łe nostre montanje e in tuto l’arco alpin. Un destermìnio de ètari dedegà a ła selvicoltura el ze in Rusia. Łe condision otimałe el łe ga tra i 1200 e i 1800 metri de altitùdene. Ła gran prezensa nte łe nostre montanje ła ze dovùa

Vai all'articolo »
Flora

El "Péso", clasifegasion e nome veneto (1/4): PICEA ABIES

PICEA ABIES (L) H.Karst..– Fameja Pinaceae. El vien falsamente ciamà “Abete Roso” drio el corespondente in itałian, o pezo ancora Pino, in realtà el nome comun pì coreto el ze propio cueło veneto: Péso (o anca “péth”, inte’l bełumat, par ezenpio), fazendo łu parte de’l zènare Picea. A dirla justa in itałian el ghe ze

Vai all'articolo »
Flora

El róvare (4/4): EL RÓVARE

EL RÓVARE – el zera na pianta tanto cara a ła Repùblega Veneta tanto da sotopónar a reserva tuti i róvare, ma anca cheł’altre cuerce, par ła cantierìstega pùblega, par ezenpio el bosco de’l Montel ‘ntel Trevizan, el ze sta bandìo e dełineà i tèrmeni par èsar de escluzivo utiłizo de l’Arsenal ndove che i

Vai all'articolo »
Flora

El róvare (2/4): ŁA QUERCUS PETRAEA

ŁA QUERCUS PETRAEA – ła ze na pianta sparpanjà un fià dapartuto ‘nte łe nostre cołine e ła vive so na fasa climàtega simiłe a n’altro só parente, el Castanjaro (Castanea sativa), ła apresa un teren co substrato àsido e ła tòłera anca perìodi łonghi de seco avendo łe raize che łe łaora zó profondo.

Vai all'articolo »